Katalitik Konvertör Araçlarda Nasıl Bir İşleve Sahiptir? | Tur Assist

Katalitik Konvertör Nedir?

Motorda yanan hava yakıt karışımı, karbondioksite, suya, karbonmonokside, azot okside ve hidrokarbona dönüşür. Bunlar içerisinde karbondioksit, azot oksit ve hidrokarbon çevre ve insan sağlığı için zararlı gazlardır.

Günümüzde atık gaz miktarını ya da atık gaz bileşenlerini azaltmak için uygulanan sistemler aşağıdaki gibidir:

  • Katalitik konvertör
  • EGR sistemi
  • Karter havalandırma
  • Yakıt buharı geri kazanım sistemi
Katalitik Konvertör

Katalitik Konvertör Araçlarda Nasıl Bir İşleve Sahiptir?

Katalitik konvertörün tanımı

Yukarıda belirtilen gazları zararsız hale dönüştürmek için kullanılan sistemlerden biri olan katalitik konvertör, motor egzozunda yavaş gerçekleşen reaksiyonları hızlandırarak emisyonların kontrol edilebilmesini sağlar. 1975’li yıllardan beri kullanılan katalitik konvertör teknolojinin gelişmesiyle ayarlı katalizöre dönüşmüştür.

Katalitik konvertörlerin yapısı

Araçlardaki katalizör sistemi üç tabakadan oluşur. En alt kısımda katalizörün şeklini veren taşıyıcı matris, bunun hemen üzerinde gözenekliliği sağlayan ve özgül dış yüzeyi çok büyük olan bir ara tabaka ve en üst bölümde de mikron boyutunda çok ince bir soy metal tabakası bulunur.

Katalitik konvertörlerin çalışma mantığı

Katalizör, motorun ilk çalışmasından itibaren egzoz sıcaklığı 300 ºC civarına geldikten sonra etkin duruma geçer. Bu sıcaklıkta meydana gelen reaksiyonların neticesinde sistem sıcaklığı kısa sürede 850-1000 ºC’a çıkar. Bu noktada katalitik konvertör etkin olarak çalışmaya başlar ve zararlı gazlarının tamamı dönüşüme uğrayarak atılır.

Oksijen ve lamda sensörü nedir?

Egzoz gazlarıyla tepkimeye giren lamda sensörü, egzozdaki oksijenin yoğunluğuna bağlı olarak değişen elektrik sinyalleri gönderir. Karışım zenginse lamda sensörü yüksek bir gerilim yollar, böylece kontrol ünitesi yavaş yavaş yakıt miktarını azaltır. Karışım düşük yoğunlukluysa, lamda sensörü düşük bir gerilim yollar, bu sefer kontrol ünitesi yavaş yavaş yakıt miktarını arttırır.

Egzoz gazındaki artık karışım oranını ölçen oksijen sensörü katalitik konvertörden önce egzoz manifold boğazına yakın bir yere monte edilir. Sensörün oksijen miktarına bağlı olarak gönderdiği sinyaleller enjektörlerin açık kalma sürelerini belirler.

Katalitik konvertör çeşitleri nelerdir?

Petekli tip katalitik konvertör: Bu tip konvertörlerde akış yolunun yüzey alanını maksimum yapmak için akış yoluna metalik veya seramik çok kanallı geçiş yolları konulur.

Monolitik katalizör: Üç yönlü katalitik konvertör olarak da adlandırılan bu modeller günümüzde yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Hidrokarbon, karbonmonoksit ve azot oksit gibi istenmeyen kirli gazları kimyasal reaksiyonlar ile değiştirerek egzoz borusundan karbondioksit, azot ve su buharı olarak dışarı atar. Ucuzdur, dayanıklıdır, kolay monte edilir ve motor performansını etkilemez.

Seramik bilyeli tip katalitik konvertör: Her biri birbiri üzerinde duran küresel bilye tabakalarından oluşur. Bilyeler, yüksek sıcaklığa dayanaklı magnezyum alüminyum silikat seramiklerden imal edilir.

Seramik petek tip katalitik konvertör: Egzoz gazlarının içinden geçtiği birbirine paralel binlerce petek kanalından oluşur. Kırılgan bir yapıya sahiptir.

Metalik petek tip katalitik konvertör: Oluklu ya da üst üste binmiş ince çelik folyolardan oluşur.

Katalitik konvertör arızaları nelerdir?

Konvertörün içindeki monolitinin erimesi sıklıkla karşılaşılan arızalardandır. Monolit, katalitik konvertör içine yanmamış yakıt kaçtığında, yakıtın konvertör içinde egzoz gazının sıcaklığı ile tutuşmasından dolayı erir.

Çok sık karşılaşılan bir diğer arıza da kurşun zehirlenmesidir. Katalitik konvertörlü bir araca kurşunlu

benzin koyulduğu zaman konvertörün yüzeyi kurşun kaplanır ve zararlı gazların daha az zararsız gazlara dönüşmesi için olması gereken süreç gerçekleşmez dolayısıyla konvertör görevini yapamaz.

Katalitik konvertör nasıl kontrol edilir?

Katalitik konvertörün kontrolleri diagnostik cihazla, egzoz emisyon ölçüm cihazıyla fiziki kontrollerle ve yol testiyle gerçekleştirilir. Özellikle yeni nesil araçlar katalitik konvertörle ilgili bir ikaz lambasına sahiptir. Ya da motor arıza lambası katalitik konvertör arızalarına da uyarı verir.

Katalitik konvertör tamir edilir mi?

Katalitik konvertör tamir edilmez. Deforme olmuş ya da kırılmış bir katalitik konvertör değiştirilir. Özellikle yeni yönetmelikler arıza durumunda evrensel bir katalitik konvertör monte edilmesini/kaynak yapılmasını dahi kısıtlamaktadır.

Mapfre güvencesiyle Tur Assist tarafından sunulan otomobil garanti ürünü Warranty, bugünden ileride meydana gelebilecek olası riskleri görebilen ve bu risklere karşı önlem alan akılcı araç sahipleri için geliştirilmiştir. Dizel araç bakımı konusunda gereken önlemleri almanıza rağmen aracınız herhangi bir sebeple arızalanırsa, Warranty paketinin, aracınızın en kritik parçalarını ve işçilik ücretlerini güvenceye alan kapsamlı bir otomobil garantisi olduğunu hatırlatırız. Unutmayın her araba arızalanabilir, sizinki de!

Türkiye sınırları içerisinde nerede olursanız olun, Warranty’nin sunduğu hizmetler hakkında bilgi almak için, 7 gün 24 saat bizi arayabilir veya www.turassistleyasam.com internet sitesi üzerinden garanti paketini kolayca satın alabilirsiniz.

Araba bakımı kategorimize gidebilir ya da Periyodik Bakım Rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Lütfen Yorum Yapınız 0 Yorum

Cevap Bırakın: